Nieuwsbrief opgesteld door Dr. Stefan Van Goethem, dierenarts bij Vanden Avenne-Ooigem nv
Toenemende dreiging van Newcastle Disease (NCD) in Europa
Recente uitbraken in verschillende EU-landen
In het voorjaar van 2026 werden verschillende uitbraken van de ziekte van Newcastle (NCD) vastgesteld in Polen, Slowakije, Spanje en Duitsland. In Duitsland zijn, ondanks verplichte vaccinatie, al meer dan 1 miljoen kippen getroffen. Vooral leghennen, maar ook vleeskippen, werden besmet in de deelstaten Brandenburg en Beieren.
De aandacht voor NCD is door de recente uitbraken van aviaire influenza in ons land enigszins ondergesneeuwd geraakt. Alle pluimvee blijken echter zeer gevoelig voor deze virale infectie.
Ziektebeeld en virulentie
De symptomen van NCD hangen sterk af van de virusstam en de getroffen vogelsoort. Ze uiten zich in ernstige ademhalingsproblemen, spijsverteringsstoornissen en algemene productiedalingen.
De stam die werd vastgesteld bij de uitbraken in Oost-Europese landen behoort tot een hoogvirulente variant, die naast bovenstaande symptomen ook zenuwstoornissen en massale sterfte veroorzaakt. (In Polen is pas sinds mei 2025 een vaccinatieplicht van kracht.)
Situatie in België
De laatste uitbraak in België op professionele pluimveebedrijven dateert van 2018. De ziekte wordt ook sporadisch vastgesteld bij hobbypluimveehouders, dikwijls te wijten aan een ontoereikende of onzorgvuldige vaccinatie.
Verspreiding en impact
Insleep van NCD op een gezond bedrijf kan gebeuren via direct contact met besmette vogels, via contact met besmet materiaal (mest) of indirect via de lucht.
Een uitbraak van NCD heeft een potentieel grote financiële impact en is daarom een aangifteplichtige ziekte met een streng wettelijk kader. Bij vaststelling van het virus worden dieren, net als bij aviaire influenza, geruimd en wordt rond de haard een beschermingszone (3 km) en een bewakingszone (10 km) ingesteld.
Daarnaast geldt een vaccinatieplicht voor professionele bedrijven, die moet worden uitgevoerd door een erkende dierenarts. Het correct vaccineren biedt een sterke bescherming en is bovendien een voorwaarde voor de uitbetaling van een vergoeding aan de betrokken pluimveehouder bij ruiming.
Vaccinatieverplichtingen en aanbevelingen
In België is er sinds 1999 al een wetgeving van kracht omtrent verplichte vaccinatie tegen NCD. Momenteel moeten de vaccinaties uitgevoerd worden volgens de bijsluiters van de vaccins.
In het kader van de aanwezige NCD-druk in het buitenland en het mogelijk verhoogde risico op uitbraken in ons land, is het aangewezen de huidige vaccinatiestrategie bij vleeskuikens te herbekijken.
Wij adviseren op dit moment om in ons land minstens een dubbele vaccinatie toe te passen, d.w.z. in-ovo enting of priming op dag 1 én een booster twee weken later op het pluimveebedrijf.
Het is in het grootste belang dat we preventief alles in het werk stellen om een nieuwe ziekte-uitbraak te vermijden.