Kalveropfok

Inleiding

Onder optimale omstandigheden, zijn pasgeboren kalveren de dieren met het grootste genetisch potentieel op een melkveebedrijf. Daarnaast worden uit deze dieren kalveren geboren die nog meer melk produceren en een langere langleefbaarheid hebben dan hun voorgangers. Reden genoeg om een uiterst belangrijke periode in het leven van een koe onder de loep te nemen.

Door Pieter Passchyn, Vanden Avenne-Ooigem nv

Eerste 2 levensmaanden

De eerste 60 dagen is de belangrijkste periode in de opfok. De voerkosten zijn dan ook het hoogst, maar dit loopt samen met de hoogste voerefficiëntie. Investeren in deze periode is dan ook van uiterst groot belang. Volgens onderzoekers zijn de eerste 2 maanden bepalend voor de verdere groei in het leven van het kalf. Dit werd tevens aangetoond uit onderzoek dat gedaan werd met ratten. Ratten die in de eerste levensweken aan ondervoeding leden, kwamen nooit meer op hun normale gewichtscurve in hun latere leven. Wanneer, daarentegen, ratten ondervoed werden op latere leeftijd, had dit geen blijvend effect op hun gewicht. Kalveren die diarree krijgen of een luchtwegaandoening op jonge leeftijd, zijn dus niet die kalveren die we op 22-23 maanden kunnen laten kalven. Kalveren die meer dan 3 keer problemen gehad hebben met luchtwegaandoeningen tijdens de melkperiode, zullen in hun leven als melkkoe 100 dagen minder produceren. Om die reden zijn onderzoekers voorstander om dieren te groeperen tijdens de jongveeopfok in gezonde kalveren en kalveren met 1 of meerdere luchtwegaandoeningen.

Kalveropfok - deel 1
Kalveropfok - deel 2

Voeding

Klassiek wordt geadviseerd om kalveren 10% van hun lichaamsgewicht melk te geven. Er werden 2 proeven gedaan door de universiteit van British Columbia die het effect van ad libitum voeren van kalveren d.m.v. spenen probeerden na te gaan. Beide proeven toonden duidelijk aan dat kalveren die ad libitum gevoederd werden een veel betere groei kenden dan kalveren die beperkt gevoederd werden. De eerste groep (ad libitum) dronk gemiddeld 8.8 liter per dag, de tweede groep (klassiek schema) gemiddeld 4.9 liter. Belangrijk in beide proeven was dat de voorsprong in groei behouden bleef tot na het spenen van de kalveren. Er was weinig diarree bij beide groepen en geen verschil tussen de groepen. Kalveren die klassiek gevoederd werden vertoonden ook een gedrag die wees op hongergevoel.

Speenvoedering is een veel betere imitatie van het normale gedrag van een zuigend kalf, dan voeren d.m.v. emmers. Droge spenen stimuleren de kalveren om nog meer te drinken. Kalveren die via spenen melk krijgen, zullen ook veel minder aan elkaar zuigen in vergelijking met kalveren die via een emmer hun melk krijgen.

Wijze van spenen

Vroeger werd vaak het advies gegeven om kalveren na het spenen niet direct te samen te huisvesten, maar 1 à 2 weken later. Dit zou te veel extra stress voor deze kalveren veroorzaken. Het tegenovergestelde bleek waar in onderzoek van Alex Bach. Kalveren die onmiddellijk na spenen in groep werden geplaatst, aten meer kg voer op per dag dan kalveren die een week later in groep werden geplaatst. Daarnaast was een opmerkelijke bevinding het feit dat deze laatste kalveren meer luchtwegproblemen ondervonden dan de kalveren die onmiddellijk in groep werden geplaatst. Bach verklaarde het betere resultaat van onmiddellijk hergroeperen en spenen door aan te stippen dat koeien en kalveren kuddedieren zijn. Ze eten dus liever in groep dan alleen.

Kalveropfok - deel 4

Hoe moet u nu kalveren spenen?

Recent onderzoek toont aan dat het zeer geleidelijk aan verminderen van de melk kan helpen. Kalveren die tot 12 liter melk per dag kregen werden onderverdeeld in vier groepen. De eerste groep werd abrupt gespeend, de tweede over 4 dagen, de derde over 10 dagen en bij de laatste groep werd de melk geleidelijk aan verminderd over 22 dagen. Deze laatste groep at het meeste krachtvoer maar had ook het laagste gewicht voor spenen. De groep waarin abrupt gestopt werd met melk geven, at het minst krachtvoer maar had wel het hoogste gewicht voor spenen. Na het spenen aten de kalveren waarvan over 10 en 22 dagen hun melkgifte gespreid werden, meer krachtvoer en groeiden beter dan de andere. De bevindingen suggereren dat kalveren spenen gespreid over 10 dagen optimaal is. In de praktijk is dit makkelijk haalbaar bij gebruik van kalverdrinkautomaten.

 

Voor meer informatie hierover kunt u steeds contact opnemen met uw vertegenwoordiger, gespecialiseerd in rundvee.